THƯ PHÁP

TIÊN NHAI NGHĨA PHẠM (SHENGAI GIBON 1750 - 1837) : Uống trà đi

Sengai, sinh trưởng ở vùng Mino, xuất gia vào lúc 11 tuổi, và làm tăng du phương khi 19 tuổi. Sau khi tu tập ở nhiều nơi, sư được cử trú trì chùa Shofukiji ở miền Nam Nhật Bản khi sư gần 40 tuổi. Hơn hai mươi năm sau, Sengai nghỉ ngơi và dành trọn cuộc đời còn lại cho hội họa, thư pháp và tiếp các vị khách của mình. Sư ít từ chối người xin tặng tranh hoặc thư pháp - dù rằng có một lần sư cáu tiết vì dòng thác đều đều của khách hiếu kỳ kéo đến, sư nhô đầu ra khỏi cửa và thông báo: “Hôm nay Sengai đi vắng” - thế nên sư đã sáng tác một số lượng tác phẩm đáng kể. Cũng như Bạch Ẩn, Sengai có cái nhìn hài hước về cuộc đời kết hợp với niềm ưu ái lớn lao.

Thư pháp của Sengai viết bằng chữ thảo nhưng rất rõ rành. Tính không thích khoa trương và phô diễn có thể thấy được trong nét chữ trôi chảy, tự nhiên của sư.

Il était une fois une riche marchand qui alla demander au moine Sengai Gibon de lui écrire une maxime qui pourrait être transmise dans sa famille. Le moine se mit aussitôt au travail et écrivit :

父死子死孫死
Le père meurt, le fils meurt, le petit-fils meurt

"Quel genre de maxime est-ce là ?" s'emporta le bourgeois.
"C'est une phrase riche d'enseignement", répondit le moine. "Si ton fils venait à mourir avant toi, ton chagrin serait immense, et si votre petit-fils était emporté par la mort, vous auriez tous les deux le cœur brisé. La mort ne peut être évitée, mais si elle advient dans l'ordre que j'ai détaillé ici, alors elle suit le cours naturel. Cela n'est-il pas une source de joie ?"

C’est au XIII ème siècle, à l’ère Kamakura, que des moines japonais s’intéressèrent au bouddhisme chinois. Dogen parti en Chine en 1223est celui qui assura la diffusion du chan devenu zen par la langue à son retour en 1227 dans son monastère du Kennin-ji de Kyoto où il composa en japonais le ‘’Fukanzazengi’’ ( Recommandations générale pour la pratique de zazen) contrairement à la tradition qui voulait que les textes religieux soient rédigés en chinois.

Parallèlement va se développer l’usage de l’encre monochrome dans la peinture ainsi que la traduction picturale des thèmes chinois conventionnels.

Sengai Gibon ( 1750 1838 ) connu pour son œuvre ‘Cercle, Triangle et Carré’’ dont de nombreuses interprétations ont été et sont toujours données !!!