Phát triển các làng nghề còn tự phát

Source : thanhnien
Acteur : Minh Phương
Date : 14/06/2009 11:56

(TNO) Sáng nay 14.6, tại TP Huế (Thừa Thiên - Huế), Ban tổ chức Hội chợ triển lãm Làng nghề Việt Nam 2009 và Ban tổ chức Festival Nghề truyền thống Huế 2009 phối hợp tổ chức hội thảo “Nghề và làng nghề truyền thống - Tiềm năng và định hướng phát triển”.

Hiện nay cả nước có 2.790 làng nghề với 53 nhóm nghề. Ước tính có khoảng 200 loại sản phẩm thủ công khác nhau, trong đó rất nhiều sản phẩm có lịch sử phát triển hàng trăm, hàng nghìn năm như: Tơ lụa Vạn Phúc, đồng Ngũ Xã, gỗ Sơn Đồng, gốm Bát Tràng, làng đúc Phước Kiều...

Các làng nghề thu hút khoảng 12 triệu lao động, đời sống của người dân được nâng cao từ 3-5 lần, kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 700 triệu USD/năm.

Tuy nhiên, ảnh hưởng của suy thoái kinh tế toàn cầu cũng làm các làng nghề Việt Nam lâm vào tình cảnh khó khăn, thiếu vốn, thiếu nguyên liệu sản xuất, thị trường xuất khẩu bị thu hẹp.

Theo thống kê mới nhất của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, đến giữa tháng 3.2009 qua báo cáo của 38 tỉnh, thành phố, có 9 làng nghề phá sản; 124 làng nghề sản xuất cầm chừng; hơn 2.166 hộ kinh doanh và 2 doanh nghiệp bị phá sản; 468 doanh nghiệp sản xuất cầm chừng...

Báo cáo cho biết, có trên 80% các cơ sở không đủ vốn đầu tư đổi mới kỹ thuật, mở rộng quy mô sản xuất. Hầu hết các hộ, cơ sở ngành nghề nông thôn đều sử dụng nhà ở làm nơi sản xuất. Khoảng 35% số cơ sở ngành nghề nông thôn thiếu nguyên liệu nghiêm trọng, chỉ duy trì sản xuất cầm chừng với nguồn nguyên liệu không ổn định.

Sự liên kết giữa các làng nghề, nghệ nhân, thợ thủ công và các doanh nghiệp trong mở mang, truyền nghề, cấp nghề, cung cấp thông tin thị trường, tiêu thụ sản phẩm chưa rộng rãi và chặt chẽ, chưa khai thác tốt thị trường trong và ngoài nước.

Kiểu dáng, chất lượng nhiều loại sản phẩm còn kém, không đồng đều. Công tác đăng ký thương hiệu, việc giữ gìn, tôn vinh và tuyên truyền bản sắc văn hóa dân tộc, khai thác tiềm năng du lịch sản phẩm truyền thống chưa được coi trọng...

Làng nghề truyền thống có nguy cơ mất dần

Source : thanhnien
Acteur : Tin, ảnh: Minh Phương
Date : 14/06/2009 23:35

Hôm qua 14.6 tại TP Huế, BTC Hội chợ triển lãm Làng nghề VN 2009 và BTC Festival Nghề truyền thống Huế 2009 phối hợp tổ chức hội thảo “Nghề và làng nghề truyền thống - Tiềm năng và định hướng phát triển". Hiện nước ta có khoảng 2.790 làng nghề với 53 nhóm nghề.

Ước tính có khoảng 200 loại sản phẩm thủ công khác nhau, trong đó rất nhiều sản phẩm có lịch sử phát triển hàng trăm, hàng nghìn năm. Các làng nghề thu hút khoảng 12 triệu lao động, đời sống của người dân được nâng cao từ 3 - 5 lần, kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 700 triệu USD/năm.

Tuy nhiên, ảnh hưởng của suy thoái kinh tế toàn cầu đã làm các làng nghề VN lâm vào tình cảnh khó khăn, thiếu vốn, thiếu nguyên liệu sản xuất, thị trường xuất khẩu bị thu hẹp. Theo thống kê mới nhất của Bộ NN-PTNT, đến giữa tháng 3.2009, có 9 làng nghề phá sản; 124 làng nghề sản xuất cầm chừng; hơn 2.166 hộ kinh doanh và 2 doanh nghiệp bị phá sản; 468 doanh nghiệp sản xuất cầm chừng; 80% các cơ sở không đủ vốn đầu tư đổi mới kỹ thuật, mở rộng quy mô sản xuất. Việc đăng ký thương hiệu, giữ gìn, tôn vinh và tuyên truyền bản sắc văn hóa dân tộc, khai thác tiềm năng du lịch sản phẩm truyền thống chưa được coi trọng...

Văn hóa trích dẫn

Source : tuoitre
Acteur : LÊ PHAN
Date : Thứ Bảy, 13/06/2009, 14:54 (GMT+7)

Khi dạo blog, bạn không thích điều gì? Bạn không thích những blog dùng kiểu chữ “teen” rối mắt? Hay bạn không thích những blog dùng thứ tiếng Việt “online” lạ lẫm?

Còn tôi, tôi hết sức khó chịu khi vào những blog đăng lại bài viết/bài báo/ thơ/nhạc... của người khác mà không ghi nguồn trích dẫn! Thậm chí những ai để cái cụm “sưu tầm” không, tôi cũng thấy phản cảm. Thời đại Google, chỉ cần gõ một câu trong tác phẩm là có thể biết được tên tác giả. Thao tác rất đơn giản. Nếu bạn đã là một blogger, một người dùng Internet thường xuyên thì bạn không thể nói thao tác ấy là quá sức của mình được!

Mà không chỉ trên blog, khi cầm trong tay tập san kỷ niệm ngày thành lập của một trường đại học nổi tiếng, tôi cũng cảm thấy hơi xấu hổ giùm cho một số tác giả có bài đăng trong đó. Dù rất đáng khen là dân kỹ thuật nhưng thuộc thơ văn khá nhiều. Tuy nhiên, đã là dân kỹ thuật, dân làm khoa học (ít nhất cũng đã viết xong luận văn tốt nghiệp rồi) thì họ phải hiểu hơn ai hết nguyên tắc ghi nguồn trích dẫn.

Lần đầu nộp báo cáo ở Pháp, việc đầu tiên tôi bị thầy chỉnh sửa chính là cách ghi trích dẫn. Ghi chú tài liệu trích dẫn phải được đặt ngay sau ý mà mình trích dẫn. Tài liệu trích dẫn phải ghi đầy đủ tên tác giả, nhà xuất bản, tạp chí, năm phát hành... Điều đấy không chỉ thể hiện thái độ trân trọng với sáng tạo của người khác, mà còn tạo điều kiện dễ dàng cho công tác tra cứu sau này.

Khi viết một báo cáo như vậy, chỉ cần một ý nhỏ tham khảo từ người khác đưa vào hỗ trợ cho ý chính (trong một đoạn nhỏ của cái tác phẩm lớn của bạn) là bạn đã có nghĩa vụ phải biết ơn tác giả của ý nhỏ đó rồi. Đằng này, có bạn lấy nguyên một khổ thơ, một câu danh ngôn... mà chẳng thèm ghi tên ai, cứ như đó là sáng tác của mình thì đấy không còn là biểu hiện của sự vô tình, đấy là biểu hiện của cái mà dân gian hay gọi là... “cầm nhầm”!

Đáng buồn thay, việc “tiết kiệm mực” không ghi nguồn trích dẫn chẳng phải là một hiện tượng, mà là một thực trạng. Điển hình, đọc tập san mà tôi đề cập ở trên sẽ thấy đầy rẫy “thơ chùa”, đọc cứ tưởng... ca dao (mà thật ra dùng ca dao cũng phải ghi thêm chữ “ca dao” ở trong ngoặc đơn)!

Quay lại thế giới blog, việc “giả đò làm ngơ” khi xài “hàng lượm” nhiều khỏi phải nói! Thỉnh thoảng thấy có vài blog ghi blast kèm theo tên tác giả, mừng quá, nhìn kỹ lại mới thấy đó là blog của những người hay có bài bị chôm nhất: blog của nhà thơ Đỗ Trung Quân, blog của nhà văn Nguyễn Quang Lập... Có lẽ hơn ai hết, họ hiểu nỗi đau bị “cầm nhầm” là như thế nào, nên dù chỉ mượn cái tứ nhỏ nhoi họ vẫn lịch sự ghi nguồn trích dẫn!

Không khó gì khi dùng Google để tìm tên tác giả. Càng quá dễ để viết một cái tên vào trong một dấu ngoặc ở cuối blast/entry của bạn. Cho nên đừng để dễ dàng đánh mất sự trân trọng với lao động của người khác, cũng như lòng tự trọng của chính bản thân bạn!

Dạy trẻ em thôi miên rắn

Source : vnexpress
Acteur : Đình Chính (theo Telegraph)
Date : Thứ năm, 11/6/2009, 09:46 GMT+7

Những đứa trẻ của bộ tộc Vadi, Ấn Độ, được làm quen với rắn độc từ năm 2 tuổi và đến năm 12 tuổi chúng sẽ trở thành người thôi miên rắn chuyên nghiệp, biết mọi thứ về loài bò sát đáng sợ này.

Bộ tộc Vadi có khoảng 600 người sống nay đây mai đó và bọn trẻ thường chơi với các con rắn độc như đồ chơi. Cô bé 4 tuổi Meru Nath Madari trong ảnh đang ngắm nhìn con rắn hổ mang bành, một trong những sát thủ đáng sợ nhất Nam Á, mà không hề tỏ vẻ sợ hãi.

Những người Vadi cao tuổi cho biết, việc bọn trẻ làm quen với rắn độc là để tiếp nối truyền thống của bộ tộc hàng nghìn năm qua. Những đứa trẻ ở đây trải qua quãng thời gian huấn luyện kéo dài 10 năm để trở thành những người điều khiển rắn chuyên nghiệp.

Việc điều khiển rắn hổ mang bằng chiếc sáo truyền thống là việc của đàn ông Vadi, trong khi phụ nữ bộ tộc này đảm nhận chăm sóc những con rắn khi chồng hoặc anh em trai đi vắng.

Thầy dạy điều khiển rắn Babanath Mithunath Madari đang biểu diễn một thủ thuật rợn tóc gáy với con rắn độc trong miệng. Bộ tộc Vadi của ông sống ở phía nam bang Gujarat của Ấn Độ và thường không sống tại một nơi quá 6 tháng.

Theo thầy Madari, đến năm 12 tuổi, những đứa trẻ này sẽ biết mọi thứ về rắn.

Bọn trẻ được dạy cách thuần hóa rắn từ môi trường sống tự nhiên.

Thầy Madari cho biết họ không bao giờ làm những con rắn bị tổn thương vì chúng được coi như con của họ. "Từ bé đến giờ tôi mới chỉ nghe có một người bị rắn cắn", ông nói thêm.

Những con rắn hổ mang của bộ tộc Vadi được cho ăn một hỗn hợp lá cây đặc biệt nhằm vô hiệu hóa nọc độc của chúng.

Nhưng kể từ khi việc thôi miên rắn bị coi là bất hợp pháp tại Ấn Độ năm 1991, người Vadi phải chịu sức ép gay gắt từ chính quyền bang và chính phủ Ấn Độ về truyền thống liên quan đến rắn độc này của họ.

Bánh bột nhà quê

Source : tintuconline
Acteur : Món Ngon
Date : 09/06/2009 14:22 (GMT +7)

Xưa ở quê, cứ mỗi khi bà ngoại đi chợ về, cả đám con níu tay bà để nhìn qua khe giỏ tìm gói xôi, bịch chè. Ngày nào thấy gói lá chuối xanh xanh thì biết ngay đó là một gói bánh cuốn lá, món quà quê mà cả đám trẻ mê tơi.

Thật tài tình, các bà các mẹ chỉ với chút bột mà làm ra muôn vàn thứ bánh, ăn chơi cũng phải nghiền mà ăn no cũng sướng. Bà hàng bánh chít khăn mỏ quạ, nhẹ nhàng đặt cái thúng nhỏ xuống đất, gỡ ra chiếc đĩa nhỏ tráng men những lớp bánh mỏng như lụa. Trên mặt bánh là một chút mỡ hành vàng thơm mời gọi. Món bánh cuốn có từ khi nào, xuất xứ ở đâu thật chưa thể giải nghĩa được. Ở Hà Nội, đây thực sự là bánh cuốn vì được cuộn thêm một lớp thịt bằm mộc nhĩ, nêm thêm chút hành củ và nước mắm ngon ăn kèm giò chả.

Ra Huế, bánh cuốn là những cuốn thịt nướng vàng thơm chấm ngập trong thứ nước lèo (tương) béo thơm sóng sánh, món này được gọi là bánh ướt thịt nướng. Rồi còn bánh ướt tôm chấy, bánh tráng mỏng dính, rắc bột tôm, cuốn lại. Có những phụ nữ miền Trung ăn bánh không chấm mắm nêm hay xì dầu dằm ớt mà tấm tắc khen ngon.

Vào đến miền Nam, bánh được phân biệt rất rõ. Bánh nhân thịt, mộc nhĩ hành củ được gọi là bánh cuốn và bắt buộc ăn nóng mới ngon. Còn bánh không nhân được gọi là bánh ướt. Nó được bán kèm một hũ hành tím phi vàng, bóc hết lớp bánh bên trên, cô bán hàng lại thoa thêm một muỗng hành thơm phức lên bề mặt. Bánh được mua về ăn kèm nước mắm tỏi chua ngọt với giá hấp, dưa leo và rau thơm xắt nhỏ.

Ngày xưa, ở chợ gần nhà tôi có nguyên một dãy mấy bà mấy chị ở khu Hóc Môn lên bán bánh thứ ướt này. Ở thành phố, bánh này càng lúc càng ít người mua nên dần mất hẳn, thỉnh thoảng bán kèm theo hàng bún cho đa dạng mặt hàng mà thôi. Xưa ở quê, cứ mỗi khi bà ngoại đi chợ về, cả đám trẻ níu tay bà nhìn qua khe giỏ tìm gói xôi, bịch chè. Ngày nào thấy một gói lá chuối xanh xanh thì biết ngay đó là một gói bánh cuốn lá,

Vậy nhưng món bánh làm từ bột mà tôi nhớ nhất là bánh đúc, thứ quà quê miền Bắc có thể đổi dễ dàng bằng bất cứ loại gạo nào. Bánh này lúc có màu trắng đục của gạo nguyên chất, lúc có màu nâu một chút của gạo lứt, hay màu xanh ngọc của lá, lúc lại điểm những hạt lạc nâu nâu…

Dù là màu gì đi chăng nữa thì mùi thơm của nó cũng không thay đổi, lúc nào cũng phải có mùi vôi mới ra bánh đúc. Bánh có thể ăn với bất kỳ thứ gì như thịt bằm, đậu phụ rán, nhưng cách ăn đơn giản nhất và đúng điệu nhất là chấm mắm tôm. Cứ một nong bánh xắt miếng đặt cạnh một bát mắm tôm đánh sủi bọt là hợp nhau nhất. Mà bánh đúc phải ăn nguội mới ngon, không thể ăn nóng bởi lúc này bánh chưa săn mặt và cũng không thể nhẩn nha cầm trên tay, khẽ khàng chấm vào bát mắm, khẽ khàng đưa lên miệng thưởng thức vị ngọt của tinh bột hòa lẫn vị béo của lạc và vị mằn mặn của mắm tôm.

Một lần, tôi dẫn cô bạn người Nhật đi ăn món bánh đúc tôm thịt, kể cho cô nghe từ cung cách xay bột bằng cối đá đến đổ bánh, lại phải quậy liên tục sao cho bánh đặc mà lại không khê, khiến cô bạn khoái chí ăn một lèo hai bát. Nhiều người xa quê nghĩ, mấy món bánh miền quê thì cứ trả về cho miền quê, đừng biến tấu làm gì, đừng thêm thịt thà, cua cáy cho bánh mất đi cái không khí ngày xưa. Thật ra, khi ăn một món quà quê là ta đi vào một miền ký ức miên man.