Đàn organ khổng lồ và nhạc công sóng - gió

Source : tuoitre - oddmusic.com
Acteur : Song Mai
Date : 27/07/2009 18:29

Hải cảng Zadar

Tại hải cảng Zadar (Croatia), các nghệ sĩ và kiến trúc sư đã biến gió cùng sóng biển thành những nhạc công tài hoa khi sáng tạo nên một loại nhạc cụ độc nhất vô nhị trên trái đất.

Đó là một công trình kiến trúc dài 70m bằng đá trắng, chia thành 35 bậc cấp thoạt trông như những phím đàn organ khổng lồ. Tại những bậc cấp cuối cùng tiếp cận với sóng biển là một hệ thống ống giống như miệng còi, những bậc cấp khác ở tầng trên cũng có hệ thống khe hở hình chữ nhật. Sóng biển vỗ vào hệ thống ống cũng như gió lùa qua các khe sẽ tạo nên những giai điệu du dương làm say đắm lòng người.

Tùy theo tốc độ của sóng, độ mạnh của gió mà thiên nhiên tác động vào cây đàn organ biển ấy để tạo những hợp âm, những nốt trầm bổng khác nhau.

Cây đàn organ biển độc đáo này được khởi công từ năm 2005 bởi nhà điêu khắc Dalmatian và kiến trúc sư Nikola Basic, người đã đoạt giải thưởng của châu Âu về kiến tạo không gian công cộng.

Người dân Zadar rất tự hào về công trình công cộng này. Trong khi đó, rất nhiều du khách đã đến đây để được chiêm ngưỡng hoàng hôn cùng những âm thanh huyền ảo do các nhạc công sóng và gió chơi trên cây đàn organ biển khổng lồ.

NÔNG NGHIỆP

Một nông dân tự sáng chế hệ thống tưới cây

Một nông dân ở xã Tân Qui Tây của thị xã Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp, đã sáng chế thành công hệ thống tưới hoa màu có chi phí sản xuất thấp và đạt hiệu quả tưới tiêu cao.

Hệ thống tưới do anh Lê Hồng Phương sáng chế gồm một giàn phun hình chữ T, với hai ống nhựa đường kính 49mm gắn các vòi búp sen hướng vào nhau, cùng một mô tơ có đầu bơm ly tâm để vận chuyển nước lên giàn phun.

Những vòi bút sen được thiết kế hướng về phía sau, sau khi phun sẽ tạo lực đẩy đưa cả hệ thống tưới lao về phía trước mà không cần gắn thêm động cơ hay người để điều khiển. Chi phí lắp đặt toàn bộ hệ thống là 5 triệu đồng.

Hệ thống tưới của anh Phương làm việc giữa vườn hòa màu

Anh Phương cho biết, nhờ chiếc máy tưới cải tiến này mà chỉ với 1 công lao động, nửa lít dầu, 8.000m2 hoa màu được tưới xong trong vòng 30 phút. Nếu tưới mô-tơ phải mất 1,5 ngày công lao động và 8kw điện,tính ra tiết kiệm khoảng 50.000đ/ngày.

Anh Phương cho biết thêm: “Tưới tay làm sao xuể, nhờ nó mà trồng được hoa màu với diện tích lớn. Hơn nữa, trồng được hoa màu vụ nghịch bán được giá cao, góp phần tăng hiệu quả phòng trừ nấm bệnh".

Trồng hoa màu, nhất là củ cải trắng đòi hỏi lượng nước tưới rất lớn nhưng tưới bằng mô-tơ vừa chậm, vừa tăng chi phí nên Phương đã mày mò sáng chế ra chiếc máy tưới cải tiến rất hiệu quả và là hàng “độc nhất vô nhị”.

Kỹ sư Nguyễn Thanh Hùng - Phó trạm khuyến nông thị xã Sa Đéc nhận xét: “Ngoài bố trí xen canh cây trồng hợp lý, sử dụng đúng thuốc, có được hệ thống tưới rửa trên ớt sau khi mưa là cơ sở khoa học giúp người trồng ớt khống chế hiệu quả nấm bệnh thán thư - bệnh hại nguy hiểm và phổ biến trên ớt mùa mưa, góp phần tiết kiệm nhân công và tăng lợi tức”.

Sáng chế của anh Phương đã được người dân nhân rộng ra áp dụng tại nhiều nơi. Mới đây, hệ thống tưới hoa màu của anh cũng đã nhận được giải thưởng Điển hình sáng tạo Việt Nam năm 2008 do Liên Hiệp các Hội Khoa học kỹ thuật Việt Nam trao tặng.

Theo

AI

Trực thăng tí hon có khả năng tự học

Việt Linh (theo Reuters)

Chỉ cần bỏ ra 4.000 USD, khách hàng có thể sở hữu một chiếc máy bay được trang bị hệ thống trí thông minh nhân tạo. Nó có thể thực hiện vô số động tác phức tạp mà không cần tới sự can thiệp của con người.

Ngày 15/9, mẫu trực thăng thông minh đầu tiên đã tự cất cánh trong khuôn viên Đại học Stanford (Mỹ). Với độ dài thân 1,2 m, chiếc máy bay thực hiện các động tác vọt lên trên, xoay tròn, nghiêng cánh, ngừng bay đột ngột rồi đổi hướng, bổ nhào, bay theo đường xoáy trôn ốc.

Trực thăng tí hon được trang bị một hệ thống trí thông minh nhân tạo do các chuyên gia máy tính của Đại học Stanford phát triển. Nhờ hệ thống này, nó có thể tự học cách bay bằng cách theo dõi màn biểu diễn của những trực thăng có người lái. Trực thăng còn có một thiết bị định vị toàn cầu hoặc 2 camera đặt dưới đất để xác định vị trí của nó.

Máy bay siêu nhỏ nên có thể xách bằng tay. Ảnh: Reuters.

Trong trường hợp cần có người điều khiển, trực thăng thông minh có thể liên lạc với một máy tính dưới mặt đất.

"Nó có thể thực hiện những động tác mà trực thăng truyền thống không thể làm, bay tới những nơi mà trực thăng bình thường không thể tới", nghiên cứu sinh tiến sĩ Adam Coates, một thành viên của dự án, phát biểu.

Adam cho biết, nhiều công ty đã đặt hàng máy bay có trí thông minh nhân tạo để ứng dụng trong các lĩnh vực do thám quân sự, đo đạc bản đồ. Các nhà khoa học khẳng định trực thăng tí hon của họ có thể phát hiện cháy rừng và dò tìm mìn. Mỗi chiếc có giá khoảng 4.000 USD. Các phụ kiện kèm theo gồm một máy đo gia tốc, con quay hồi chuyển, khí cụ đo từ trường để xác định phương hướng và theo dõi quá trình tăng tốc.

LHC

Bắt đầu thí nghiệm lớn nhất thế giới

Phan Ba (theo Spiegel Online)

Hôm qua, máy gia tốc hạt lớn nhất thế giới - máy LHC ở Genève (Thụy Sĩ) - đã được khởi động. Mục đích của dự án bạc tỷ này là chứng minh hạt Higgs, còn được gọi là hạt của Chúa.

Người phát minh ra nó Peter Higgs có thể nhận Giải Nobel - mặc dù ông chỉ là một nhà vật lý bình thường.

Tất cả đều diễn tiến tốt đẹp: Lần đầu tiên, các nhà nghiên cứu đã đưa một dòng proton qua máy LHC. Kế đến sẽ là thí nghiệm mô phỏng vụ nổ lớn.

Các nhà khoa học trong CERN: Thí nghiệm lớn nhất trong lịch sử loài người. Ảnh: DPA.

Trong thí nghiệm lớn nhất của loài người vẫn có thể xảy ra nhiều sự cố, các nhà khoa học tại Genève phải đối diện với điều này trong những giờ phút cuối. Hệ thống làm lạnh của máy có vấn đề, chỉ vài giờ trước khi LHC bắt đầu hoạt động lần đầu tiên. Nhưng các chuyên gia kỹ thuật đã giải quyết được và vào lúc 9 giờ 30 (giờ Trung Âu), theo đúng kế hoạch, những hạt proton đầu tiên được dẫn vào trong máy gia tốc.

Các nhà vật lý khởi động từng đoạn một của vòng tròn gia tốc hạt dài 27 km. Ngay khi dòng proton đến một điểm kiểm soát, vật chắn được tháo ra để chúng có thể tiếp tục đi vào phân đoạn kế tiếp.

Vào lúc 10 giờ 25 dòng proton kết thúc vòng đầu tiên.

Hành trình hạt của Chúa

Bản thảo mà Peter Higgs gửi đến tạp chí chuyên ngành "Physical Review Letters" năm 1964 chỉ dài có 1 trang rưỡi. Trong đó có vỏn vẹn 4 phương trình mà Higgs mô tả một thuật toán mang lại khối lượng cho hạt – vấn đề chưa được giải quyết trong lý thuyết cho đến thời điểm đó. Nhà vật lý người Scottland không tên tuổi đã tiếp tục phát triển lý thuyết trường lượng tử cho hạt cơ bản, lý thuyết mà thời đấy đã được cho là cũ kỹ.

Đầu tiên, các nhà thẩm định của tờ báo không tin vào ý tưởng này. Bài viết bị từ chối nhanh chóng. "Họ cho rằng điều đó không có liên quan gì đến vật lý cả", ông Higgs nói. Cuối cùng, mãi đến phiên bản thứ hai mới được tờ báo đồng ý đưa đi in. Thời gian ngắn sau đó, ai cũng bàn đến lý thuyết của Higgs.

Ông Peter Higgs trong lần viếng thăm CERN (tháng 4 năm 2008): "Có lẽ đơn giản là tôi chỉ có may mắn". Ảnh: AP.

Nhưng kể từ đó, Higgs không đạt được thành tựu nào khác. Ông là một nhà vật lý bình thường, và ông cũng chẳng hề phủ nhận điều này. "Có lẽ đơn giản là tôi chỉ có may mắn", ông giải thích.

Lý thuyết đắt tiền nhất từ trước đến nay

Thế nhưng 1 trang rưỡi của năm 1964 không những chỉ làm cho ông nổi tiếng – nó cũng mang lại hậu quả là nhiều cuộc đầu tư khổng lồ. Từ đó các nhà khoa học cố gắng chứng minh hạt Higgs với những máy gia tốc hạt ngày càng lớn. Nhưng đến nay vẫn không có kết quả. Thí nghiệm vào hôm qua chắc chắn là đắt tiền nhất: Máy gia tốc LHC (Large Hadron Collider) sẽ thực hiện thí nghiệm "Atlas" nhằm chứng minh các hạt Higgs khả nghi tạo khối lượng cho hạt cơ bản.

Chuyến đi trong vòng tròn: Nam châm giữ dòng proton chuyển động trong quỹ đạo. Nhiệt độ hoạt động là -271°C. Ảnh: CERN.

Hằng ngàn nhân viên kỹ thuật và nhà nghiên cứu đã làm việc từ nhiều năm nay tại dự án LHC, 2 tỷ euro đã được chi cho việc xây dựng đường hầm hình tròn dài 27 km mà các proton sẽ chuyển động trong đó với vận tốc bằng 99,9999991% vận tốc ánh sáng. Mỗi một giây chúng sẽ bay hơn 11.000 vòng. Người ta đang chờ đợi nhiều nhận thức cơ bản về vụ nổ lớn, năng lượng tối và về câu hỏi đã được ông Higgs trả lời trên lý thuyết là thật ra vật chất có khối lượng của nó từ đâu.

Vì một người không chuyên khó có thể hiểu được lý thuyết do Higgs phát triển nên năm 1993 Bộ trưởng Bộ khoa học Anh Wiliam Waldegrave đã phát động lời kêu gọi các nhà vật lý giải thích ý tưởng này trên một tờ giấy khổ A4. Ông Waldegrave mong muốn mỗi một người đều hiểu được tiền thuế của nước Anh được chi tiêu vào việc xây dựng LHC là để làm gì.

Margaret Thatcher đi xuyên qua trường Higgs

Phổ biến nhất là sự so sánh trường Higgs với một buổi tiệc của nhà vật lý David Miller tại London. Những người tham gia một buổi tiệc phân bố đồng đều trong phòng. Bất thình lình bà Margaret Thatcher đến tham dự. Bà đi xuyên qua đám đông, ngay lập tức một nhóm người bao quanh lấy bà. Qua đó bà có một khối lượng lớn hơn. Khi bà tiếp tục đi tới, những người ở gần sẽ tiến lại chỗ bà. Những người khác mà bà đi xa khỏi sẽ quay đi và lại hướng về những người đang đàm thoại lúc ban đầu.

"Đó là cơ chế Higgs trong 3 chiều với tất cả các phức tạp của tính tương đối", ông Miller viết. Để tạo khối lượng cho hạt, một trường mới đã được phát minh ra, bị cong đi khi một hạt chuyển động qua nó.

Nhà vật lý so sánh hạt Higgs với một tin đồn đang lan truyền đi trong phòng tiệc. Phòng này chính là trường Higgs. Tin đồn bắt đầu ở một góc phòng, nhiều người tụ đầu lại với nhau để nghe nó. Rồi nó đi đến góc khác – theo sự tụ tập lại của những người trong phòng. Những tụ tập lan truyền tin đồn như thế cuối cùng cũng đã mang lại khối lượng cho cựu thủ tướng Thatcher. Bà Thatcher là một hạt nhận được khối lượng. Tin đồn, biểu tượng của hạt Higgs, cũng tạo thành một nhóm và vì vậy cũng phải có khối lượng.

"Hạt Higgs được tiên đoán trước như là một quy tụ lại như vậy của trường Higgs", ông Miller giải thích. Các nhà vật lý có thể sẽ tin vào sự tồn tại của trường Higgs và cơ chế của sự tạo thành khối lượng nếu như có thể chứng minh được hạt Higgs.

"Nhất định sẽ tìm thấy một cái gì đó"

"Chúng tôi nhất định sẽ tìm thấy một cái gì đó", ông Wolfgang Mader từ Đại học Kỹ thuật Dresden (Đức), người chịu trách nhiệm về một bộ máy dò trong thí nghiệm "Atlas", nói.

"Thế nào đi nữa thì chúng tôi cũng sẽ có nhiều nhận thức mới – có hay không có hạt Higgs." Cũng có thể có 4 biến thể của hạt Higgs như lý thuyết siêu đối xứng đưa ra. Cũng có thể là sự tồn tại của hạt Higgs sẽ được phủ định.

Nếu như chứng minh được cái được gọi là hạt của Chúa thì ông Peter Higgs, hiện 79 tuổi và là giáo sư danh dự đã về hưu, sẽ là một ứng cử viên sáng giá cho Giải Nobel.

Bảo đảm qua nhiều thí nghiệm trước đó

Ngoài những thí nghiệm khác, người ta sẽ mô phỏng vụ nổ lớn. Khoa học hy vọng sẽ tìm được trả lời cho những câu hỏi lớn của vật lý: Tại sao lại không có phản vật chất trong thế giới của chúng ta? Chính xác là điều gì đã xảy ra trong vụ nổ lớn? Thật sự có hạt Higgs tạo khối lượng cho hạt cơ bản theo mô hình chuẩn của vật lý hay không?

Nỗi lo ngại lớn nhất của các nhà vật lý trong thí nghiệm này là việc cung cấp điện. Vì nếu có vấn đề, hệ thống làm lạnh phải ngưng hoạt động. Hằng ngàn nam châm trong vòng tròn của LHC sẽ không còn mang tính siêu dẫn nữa, không thể tiếp tục thực hiện thí nghiệm.

CẶP SÁCH

Cặp sách cũng là phao cứu sinh

(Theo Người Lao Động)

Cặp được làm bằng một loại vật liệu nhẹ, giúp tạo sức nâng cho người dùng, có tác dụng như một chiếc phao cứu sinh khi bị rơi xuống nước.

Ở các khu vực có nhiều sông rạch, học sinh khi đi học thường phải qua đò. Do không biết bơi, không được trang bị áo phao đầy đủ, rất nhiều học sinh đã chết đuối trong các tai nạn chìm đò. Gần đây đã có nhiều sáng kiến của những người tâm huyết về các loại cặp, ba lô, vali có chức năng như phao cứu sinh dành cho học sinh vùng sông nước.

Tại Techmart Hà Nam vào tháng 5 vừa qua, khách tham quan rất ấn tượng với sáng kiến cặp phao của ông Phạm Quang Huy (thành phố Nam Định), được trưng bày tại đây. Do có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực vật liệu composite, ông Huy đã tận dụng lợi thế này để tìm kiếm một loại vật liệu phù hợp chế tạo ra chiếc cặp phao. Bề ngoài chiếc cặp phao không khác biệt nhiều so với cặp đi học bình thường. Tuy nhiên, nó được làm bằng một loại vật liệu nhẹ, giúp tạo sức nâng cho người đeo khi bị rơi xuống nước. Vỏ cặp được làm bằng một loại bạt không thấm nước, bên trong thân cặp được gắn thêm một tấm bọt xốp polyuretan sẽ trở thành một chiếc phao rất hữu ích trong những tình huống ngặt nghèo. Qua thử nghiệm, cặp có thể nâng một người có sức nặng khoảng 50 kg nổi lên mặt nước mà không cần tác động nào từ cơ thể. Chiếc cặp còn được thiết kế với những màu sắc nổi bật như đỏ, xanh, cam để dễ dàng nhìn thấy.

Tại TPHCM, sáng kiến cặp phao cũng đã được trình làng. “Năm 2006, trong một lần đi công tác tại Đồng Tháp, tôi được chứng kiến cảnh các em học sinh đi học phải qua xuồng nhỏ, không có phao, nhìn chông chênh rất nguy hiểm. Về nhà, tôi nghĩ mình phải làm cái gì đó để giúp các em” - bà Nguyễn Thị Ngọc Lan cho biết về xuất phát của việc chế tạo ra cặp phao. Chiếc cặp nặng khoảng 0,6 kg, khá gọn nhẹ và phù hợp với các em học sinh từ lớp 5 trở xuống. Với các học sinh trên lớp 5, cần đựng nhiều sách vở hơn thì có ba lô phao với chức năng tương tự. Các loại cặp, ba lô này có sức nổi 45 kg.

Vali đa năng của tác giả Trần Đình Bá (Vũng Tàu) cũng là một sản phẩm hữu ích cho các học sinh thường xuyên phải đi đò, xuồng và cả những ngư dân đi biển. Với kích cỡ 16 cm x 35 cm x 45 cm, chiếc vali có cấu tạo đơn giản như một chiếc hộp nhựa cứng, được thiết kế với gioăng cao su có thể ngăn nước chảy vào. Bình thường, có thể dùng vali để đựng nhiều đồ vật như sách vở, dụng cụ sinh hoạt... nhưng trong lúc nguy cấp, nó là chiếc phao cứu sinh hết sức quan trọng. Chiếc vali còn được trang bị một sợi dây dài để thuận tiện cho quá trình cứu hộ hoặc buộc vào một điểm cố định, tránh bị trôi dạt.

Với thiết kế đặc biệt, chiếc vali có thể dùng để đựng nước ngọt dự trữ trong những chuyến đi biển dài ngày của ngư dân. Ngoài ra, khi cần thiết, nhiều chiếc vali có thể được ráp nối lại thành một chiếc bè nổi trên mặt nước. Sản phẩm này đã được Cục Sở hữu Công nghiệp xem xét, thẩm định và cấp số hiệu S1998 0518. Tác giả cũng đã nhiều lần viết đơn thư gửi và đề nghị Bộ Nông nghiệp, Bộ Thủy sản, Ủy ban Tìm kiếm và cứu nạn, Ủy ban Phòng chống lụt bão Trung ương, Hội Chữ thập đỏ... xem xét để sản xuất, trang bị cho ngư dân và nhân dân vùng nước nổi, vùng bão lũ... “Nhưng rất tiếc, đến nay chiếc vali này vẫn chưa được đưa vào áp dụng cho những nơi cần thiết”- ông Bá ngậm ngùi.