Nikolai Vasilevich Gogol

Nữ sĩ katerina Alexandrovna Khitrovo kể lại rằng Gogol từng nói: “Nếu tâm trí nhà văn không tập trung vào những thứ quan trọng nhất, khi ấy đầu sẽ rỗng. Tựa như trái tim được sưởi ấm bởi tình yêu, sáng tạo không có lòng say mê thì không thể thành công”. Sau đó, nhà văn nhấn mạnh: “Những gì được viết ra mà không có lòng say mê thì đều lạnh và nhạt. Đôi khi ta có tâm trạng tự mãn: viết được cái gì đó kha khá, thấy hài lòng, nhưng sau đó mới phát hiện ra rằng như thế vẫn là chưa đủ. Không ít bậc thánh thần đã bị sụp đổ bởi cứ kiêu hãnh vì người ta đến quỳ lạy trước chân mình”.

Vẫn nữ sĩ Khitrovo có lần nêu nhận xét tại sao Gogol không chịu ghi chép. Nhà văn từng giải thích: “Tôi cũng có ghi chép đấy chứ, nhưng trong lúc đau ốm, tôi đã đốt sạch rồi. Nếu như tôi là con người tương đối bình thường, tôi đã giữ lại nhật ký, và chắc hẳn người ta cũng sẽ xuất bản thôi, nhưng nó có thú vị gì đâu, chẳng có gì bổ ích cả, làm như thế là xuẩn ngốc. Do đó tôi đã đốt hết đi”.