Acteur : HẢI MINH
Date : Thứ Bảy, 06/06/2009, 12:23 (GMT+7)
TTCT - Các nhà ngoại giao từ 192 nước chuẩn bị gặp nhau ở Bonn (Đức) tuần này để thảo luận về biến đổi khí hậu và đạt tới một thỏa thuận giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính trong hội nghị tại Copenhagen (đan mạch) vào tháng 12 tới.
Theo New Scientist, tuần vừa qua thật bận rộn với những nhà vận động chống biến đổi khí hậu. Đầu tiên là cuộc họp mặt của những học giả đoạt giải Nobel tại cung điện St James ở London, với tuyên bố rằng các chính phủ trên thế giới phải có hành động dũng cảm và nhanh chóng để đối phó những thảm họa do biến đổi khí hậu gây ra. 20 nhà khoa học, kinh tế học và nhà văn từng giành giải Nobel đã cùng ký một bản ghi nhớ kêu gọi một thỏa thuận phải đạt được tại hội nghị thượng đỉnh về khí hậu của Liên Hiệp Quốc ở Copenhagen vào tháng 12 để giảm một nửa lượng khí thải nhà kính vào năm 2050 và ngăn chặn việc Trái đất ấm dần lên. Sau đó ngày 29-5, cựu tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Kofi Annan đã giới thiệu báo cáo đầu tiên nghiên cứu một cách tương đối toàn diện về ảnh hưởng của thay đổi khí hậu đối với con người.
300.000 người chết mỗi năm
Hiện biến đổi khí hậu là nguyên nhân khiến 300.000 người thiệt mạng mỗi năm và ảnh hưởng tới 300 triệu người khác - Guardian dẫn nguồn báo cáo vừa công bố của Tổ chức Diễn đàn nhân đạo toàn cầu (GHF), một tổ chức được ông Annan bảo trợ. Cũng theo nghiên cứu nói trên, các đợt nắng nóng, lũ lụt, bão và cháy rừng sẽ có thể cướp đi 500.000 sinh mạng con người mỗi năm cho tới năm 2030, khiến nó trở thành thách thức lớn nhất mà loài người phải đối mặt.
Thiệt hại về kinh tế do biến đổi khí hậu hiện nay ước tính ở mức 125 tỉ USD/năm, nhiều hơn toàn bộ viện trợ của thế giới hiện nay và tới năm 2030 con số đó có thể là 600 tỉ USD. Đó là chưa kể tình trạng bất ổn xã hội có thể sẽ gia tăng vì các thảm họa thiên nhiên. Bản báo cáo cho biết: “4 tỉ người hiện có thể bị tổn thương và 500 triệu người đang trong tình trạng cực kỳ nguy hiểm. Các thảm họa liên quan đến thời tiết... gây ra nạn đói, bệnh dịch, sự nghèo đói và mất chỗ ở. Chúng tạo ra mối đe dọa với sự ổn định chính trị và xã hội”. Nếu lượng khí thải hiện nay không được sớm kiểm soát, trong 25 năm tới, bản báo cáo khẳng định 310 triệu người sẽ phải hứng chịu những hậu quả tồi tệ về y tế do nhiệt độ tăng, 20 triệu người sẽ rơi vào cảnh nghèo đói và 75 triệu người sẽ mất nhà cửa vì biến đổi khí hậu.
Di cư vì môi trường sẽ vượt di cư chiến tranh
 |
| Người dân Bangladesh hộ đê sau trận bão Aila khủng khiếp vào cuối tháng 5. Các nước đang phát triển phải hứng chịu nhiều nhất từ tình trạng biến đổi khí hậu do các nước phát triển gây ra phần lớn - Ảnh: AP |
Ngoài tình trạng di cư ồ ạt, một trong những mối đe dọa lớn nhất mà biến đổi khí hậu gây ra là ảnh hưởng nghiêm trọng tới các nguồn cung cấp nước. “Những sự thiếu hụt (nước) trong tương lai có thể sẽ đe dọa sản xuất lương thực, làm tình trạng vệ sinh xấu đi, cản trở phát triển kinh tế và hủy hoại các hệ sinh thái. Nó sẽ khiến tình trạng lũ lụt và hạn hán thêm tồi tệ. Hàng trăm triệu người có thể chịu sức ép về nước do biến đổi khí hậu vào năm 2030”.
New Scientist cho biết những tính toán của nghiên cứu dựa trên thông tin từ Ngân hàng Thế giới (WB), Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Liên Hiệp Quốc, Viện Potsdam nghiên cứu về ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và nhiều nguồn thông tin khác, bao gồm những công ty bảo hiểm hàng đầu và cả Tổ chức nhân đạo phi chính phủ Oxfam. Tuy nhiên, các tác giả cũng thừa nhận những con số chỉ là ước tính.
Công lý của biến đổi khí hậu
| Những vùng dân cư gặp nhiều nguy hiểm nhất là ở châu Phi, Hạ Sahara, Trung Đông, Nam Á và các đảo nhỏ ở Thái Bình Dương. Ngược lại, cả 12 nước bị coi là ít gặp rủi ro nhất đều là những nước công nghiệp phát triển. Các nước này đã chi ra tổng cộng 72 tỉ USD để tự đối phó với biến đổi khí hậu nhưng mới cam kết 400 triệu USD để giúp các nước nghèo, “còn ít hơn một bang của nước Đức chi cho việc bảo hộ ngành sản xuất lương thực” - bản báo cáo GHF so sánh. |
Barbara Stocking, người đứng đầu Oxfam, bình luận: “Những người nghèo nhất thế giới bị ảnh hưởng nặng nề nhất, dù họ là những người ít gây ra tình trạng biến đổi khí hậu nhất”. Nhà hoạt động từng đoạt giải Nobel hòa bình người Kenya Wangari Maathai cũng nói: “Biến đổi khí hậu là chuyện sống còn. Đó là chiến trường toàn cầu mới. Nó đã được trình bày như thể đó là vấn đề mà thế giới phát triển cần giải quyết. Nhưng chính thế giới phát triển đã gây ra sự nóng lên toàn cầu”.
Ông Annan thì kêu gọi một thỏa thuận công bằng hơn giữa các nước giàu và các nước nghèo trong hội nghị thượng đỉnh tại Copenhagen và các chính phủ cần hành động ngay bây giờ. “Công lý về khí hậu có nghĩa là ô nhiễm phải trả giá và những kẻ gây ô nhiễm sẽ là những kẻ trả giá. 15 nước kém phát triển nhất thải ra không tới 1% lượng khí thải carbon trên toàn cầu, nhưng họ đang là những nước phải hứng chịu hậu quả nặng nề nhất” - cựu tổng thư ký Liên Hiệp Quốc nói.
Nghiên cứu của tổ chức do ông đỡ đầu được công bố trước cuộc gặp ở Bonn tuần này để đạt thỏa thuận giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính trong hội nghị tại Copenhagen vào tháng 12. “Thế giới đang ở ngã tư đường. Chúng ta không thể chấp nhận bỏ qua tác động của biến đổi khí hậu với con người. Đây là lời kêu gọi với các nhà thương lượng hãy cùng nhau đạt đến một thỏa thuận tham vọng nhất từ trước tới giờ, hay lại tiếp tục chấp nhận nạn đói hàng loạt, bệnh tật hàng loạt và những cuộc di cư hàng loạt ở quy mô ngày càng lớn” - ông Annan kêu gọi trong buổi lễ ra mắt nghiên cứu ở London.
Ông cũng chỉ trích các nhà chính trị vì tình trạng bế tắc của các cuộc thương lượng hiện nay cũng như sự thờ ơ rất đáng trách ngày càng lan rộng. “Khả năng lãnh đạo yếu kém, như ngày nay chúng ta thấy, là đáng báo động. Nếu các nhà lãnh đạo không thể gánh trách nhiệm, họ sẽ làm hại loài người. Thỏa thuận lần này là vì lợi ích của tất cả mọi người”.
